Rijksoverheid

Schokland

Waar gaat het om?

De gemeente Noordoostpolder werkt aan een 180 ha groot gebiedsontwikkelingsproject in werelderfgoed Schokland. Het project raakt drie rijksbelangen: 83 ha rijksvastgoed, internationale instandhoudingsverplichting UNESCO werelderfgoed en versterken nationaal netwerk natuur.

De gemeente Noordoostpolder en de provincie Flevoland vragen het Rijk (RVB en OCW) bij te dragen aan dit project: financieel en wat betreft de inbreng van grond. Met de gebiedsontwikkeling Schokland zijn de partijen nog in de verkennende fase.

Het ontwikkelde gebiedsplan biedt oplossingen voor de verslechterde hydrologische omstandigheden van de akkerbouwgronden (ongelijkmatige bodemdaling; geen mogelijkheden voor egaliseren en grondwaterstand verlagen door aanwezig bodemarchief), de aantasting van het bodemarchief van werelderfgoed Schokland (prehistorische vindplaatsen op oost-west liggend rivierduin) en het realiseren van natuurdoelstellingen in Flevoland. Het plan betreft de aanleg van circa 180ha groot gebied met natte natuur. Het integrale plan ontwikkelde de gemeente Noordoostpolder met de siteholdersgroep Schokland, bestaande uit de provincie Flevoland, gemeente Noordoostpolder, Waterschap Zuiderzeeland, Flevolandschap, LTO Noord, Rijksvastgoedbedrijf en Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. In 2012 besloot de siteholdersgroep unaniem in te stemmen met de opzet van dit plan.

Kern van het plan is het verwerven van 180ha akkerbouwgrond en het inrichten van deze gronden als nat natuurgebied. De ontwikkeling van een natuurgebied levert een bijdrage aan de natuurdoelstellingen in Flevoland, biedt betere condities voor het behoud van de internationaal erkende archeologische waarden en biedt akkerbouwers elders perspectief voor de voortzetting van hun bedrijf. De gemeente begroot het plan op circa €20 miljoen. Het RVB heeft in het plangebied 83 ha agrarische grond in eigendom dat wordt verpacht. Het overige deel van de akkerbouwgronden is in handen van particulieren.

De provincie Flevoland heeft in december 2014 besloten 91 hectare plus inrichtingskosten en tien jaar beheerkosten vanuit het programma Nieuwe Natuur beschikbaar te stellen. Dit dekt globaal de helft van de begrote kosten. De provincie stelt in het besluit Nieuwe Natuur (december 2014) de voorwaarde dat het Rijk concreet zicht gaat bieden op cofinanciering in de komende jaren.

De provincie stelt dat de inrichting pas start als ook het Rijk de cofinanciering rond heeft.

De gemeente Noordoostpolder heeft in 2014 het Rijk gevraagd financieel bij te dragen aan het project. Het Rijk is zowel eigenaar van 83 ha akkerbouwgrond, als medeverantwoordelijk voor de instandhoudingsverplichting UNESCO werelderfgoed en is lid van de siteholdergroep die koos voor de gebiedsontwikkeling. De gemeente heeft vragen gesteld over de gronden in het gebied, i.c. het meewerken door het RVB aan verplaatsing van de wijkende pachter en het inbrengen van de 83 ha agrarische grond in het project. Deze vrijgekomen grond op Schokland kan het RVB alleen verkopen voor de vrije agrarische waarde. Het Rijk werkt daartoe intern aan een oplossing die alle relevante regelgeving respecteert. Gemeente en provincie onderzoeken op welke wijze de herontwikkeling van het gebied kansen biedt andere functies dan natuur en of de inrichting aangepast kan worden om de ruimte voor dergelijke functies te vergroten. Functies als recreatie en (extensieve) veeteelt kunnen mogelijk bijdragen aan een optimalere exploitatie van het gebied en betere business case.